با توجه به سیل اخیر در گیلان و خسارات شدید به مردم به ویژه شهروندان ساکن در منطقه پیربازار رشت واضح است که اگر به مقوله ساماندهی و لایروبی رودخانهها در گیلان به طور جدی توجه نشود، در آیندهای نه چندان دور شاهد بروز سیل و خسارات جبران ناپذیر آن در استان گیلان خواهیم بود.
▪️لایروبی رودخانههای شهری برعهده وزارت نیرو است
مطابق با قانون عملیات لایروبی، احداث دیواره حفاظتی و آزادسازی حریم رودخانه در داخل شهرها از وظایف وزارت نیرو و شرکت های آب منطقهای استان ها است. بنابراین آب منطقهای گیلان مسئول ساماندهی رودخانه ها بوده و تنظیف بستر و زیبا سازی حریم رودخانه ها وظیفه شهرداری رشت می باشد.
در سال ۱۳۹۸ بازرس کل استان گیلان طی مصاحبه ای با رسانه ها به شیوه نامهای که در استانداری در خصوص ساماندهی آب بندانها و تالابهای استان به تصویب رسیده است، اشاره می کند و می گوید؛ تا پیش از تدوین این شیوه نامه، قانونی برای لایروبی رودخانهها وجود نداشت و این شیوه نامه در این راستا چاره ساز است.
وی هدف از تدوین شیوه نامه را صرفا ساماندهی و لایروبی رودخانهها عنوان و تصریح می کند؛ این شیوه نامه محدودیتی در نظارت دادستانها ایجاد نمیکند و مسئولان قضایی در هر شهرستان باید با حضور در جلسات مربوطه در حوزه خود بر عملکرد دستگاههای اجرایی در خصوص این شیوه نامه نظارت کنند.
▪️لایروبی رودخانهها از وظایف ذاتی اداره آب منطقهای ای گیلان
همچنین مسرور، در آن زمان لایروبی رودخانهها از وظایف ذاتی اداره آب منطقهای ای گیلان قلمداد می کند. حال با توجه به اینکه وحید خرمی از دیماه سال ۹۷ مدیریت شرکت آب منطقه ای گیلان را بر عهده داشته، آیا در سیلاب اخیر ترک فعل آب منطقه ای گیلان باعث نشده به حقوق مردم و دولت تعدی شود؟!
مدیر عامل آب منطقه ای گیلان، باید پاسخگو باشد که چه برنامهای برای ساماندهی رودخانههای داشته است؟ چرا در برخی موارد بستر رودخانهها از سوی امور آب، به بخش خصوصی اجاره داده شده است؟! آیا مجوزهای لایروبی رودخانههای استان که توسط بخش خصوصی صادر شده اعلام شده است؟! نقاط حادثه خیز در سیلاب های چند سال اخیر گیلان مشخص شده؟! چند روخانه جوان،بالغ و پیر در استان وجود دارد؟
▪️گیلان ۲ هزار و ۵۰۰ کیلومتر انهار و کانال کشاورزی دارد
وحید خرمی مدیرعامل شرکت آب منطقهای گیلان طی مصاحبه ای در دی ماه ۱۴۰۳ با صداو سیمای مرکز گیلان می گوید: گیلان ۲ هزار و ۵۰۰ کیلومتر انهار و کانال کشاورزی دارد. مقرر شده در سال جاری ۵۰۰ کیلومتر از انهار و کانالهای کشاورزی گیلان با ۴۰ میلیارد تومان اعتبار لایروبی و سردهنهسازی شود که عملیات اجرایی این طرح از ابتدای بهمن سالجاری آغاز می شود.
آیا مدیرعامل آب منطقه گیلان میتواند تخمین بزند که با بودجه ۴۰ میلیاردی، در طی مدت چند ماه میتواند ۲۵۰۰ کیلومتر از انهار و کانالهای کشاورزی گیلان را ساماندهی کند؟
آمار های منتشر شده در سال های اخیر نشان می دهد که با توجه به مقدار اعتبارات تخصیص داده به این بخش، لایروبی انجام شده رودخانه ها در استان گیلان توسط دستگاههای متولی اعم از شرکت آب منطقه ای، شهرداری ها، دهیاری ها، سازمان بنادر و دریانوردی و بخش خصوصی، سالانه از ۵۰۰ کیلومتر تجاوز نکرده است.
متاسفانه عدم شفافیت در هزینهکرد بودجهها، عدم لایروبی مناسب رودخانهها و عدم توجه به حفظ پوشش گیاهی، موجب تشدید سیلابها و افزایش خسارتها شده است. همچنین کاهش گنجایش کانالهای آب و عدم لایروبی مناسب آنها، راندمان آبیاری را کاهش داده و در نتیجه تأثیر منفی بر تولیدات کشاورزی داشته است.
▪️پای مقصران دیگری نیز در میان است
اگرچه در قانون، مسئول لایروبی رودخانهها وزارت نیرو مشخص شده و اینکار در استان بر عهده شرکت آب منطقهای است. اما بررسی روند چندسال اخیر در موضوع لایروبی رودخانهها نشان می دهد که پای مقصران دیگری نیز در میان است.
حال با توجه تأکید «هادی حق شناس» استاندار گیلان بر لزوم لایروبی رودخانهها توسط آب منطقه ای گیلان باید ببینم عملکرد این اداره بعد از این به چه صورتی خواهد بود. مسئولین محلی و ملی باید به این موضوع توجه ویژهای داشته باشند و با تخصیص اعتبارات کافی، اقدامات مؤثری برای لایروبی و ساماندهی رودخانهها انجام دهند. همچنین، لازم است که شفافیت بیشتری در هزینهکرد بودجهها ایجاد شود تا مردم از نحوه هزینهکرد اعتبارات آگاه شوند و اطمینان حاصل کنند که منابع مالی به درستی صرف میشود. زیرا مدیریت بحران و پیشگیری از وقوع سیلابها نیازمند همکاری همهجانبه نهادهای مربوطه و توجه به شرایط اقلیمی خاص گیلان است.✓
یادداشت؛ سارا حقیقی-فعال رسانه ای








دیدگاهتان را بنویسید