آژانس خبری ریحان:

تحولات اخیر در رشد و توسعه شهرنشینی و به تبع آن رشد و توسعه کالبدی شهرها مسائلی را در فضای شهر به وجود آورده که نه تنها ساکنین آن، بلکه تمام محیط زیست را در معرض عوارض ناشی از آن مورد تهدید قرار داده است.

توسعه کلانشهرها با توجه به پتانسیل های موجود، مانند محیط طبیعی و ساختارهای زیست محیطی سبب افزایش انتظارات شهروندان از مدیران و برنامه ریزان شهری در ارتقای کیفیت محیط زیست و رفاه و زندگی سالم شهری شده است و این امر نیازمند اجرای پروژه های عمرانی و زیرساختی شهری براساس ظرفیت های محیط است؛ از اینرو باید همت نمود با کاهش مخاطرات توسعه زیرساختی شهری و دستیابی به توسعه پایدار در فضای شهری دستاوردهایی را در ارائه راهبردهای برای تبدیل ضعف ها به قوت ها و تهدیدها به فرصت ها فراهم سازد که در احیای محیط زیست شهری و توسعه پایدار شهری و ارتقای سطح کیفی زندگی مردم و مدیریت و پایش زیست محیطی تاثیرگذار است و در ایجاد روشی هدفمند برای ارزیابی پیامدهای زیست محیطی پروژه های توسعه زیرساختی ضروری و موثر می باشد.

عماد مطالبی در گفت وگو با ایسنا، با بیان اینکه امروزه فضای شهرها با مسائل و تهدیدهای متعددی در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست محیطی مواجه اند، اظهار کرد: پایدارسازی این شهرها در برابر مخاطرات توسعه زیرساختی شهری با تاکید بر ارزیابی پیامدهای زیست محیطی، نگرشی نوین در شهرسازی است.

وی مخاطره شهری را عبارت از واقعه یا عملی از طبیعت، فناوری یا انسان دانست که با شدت شیرازه زندگی روزمره شهری ناگهان گسیخته شده و مردم دچار رنج و درماندگی شوند و گفت: مهمترین ویژگی های ذاتی یک مخاطره شهری را می توان به سه دسته غیر قابل پیش بینی، دارای اثرات طولانی مدت و پدافند غیر عامل تقسیم کرد.

کاهش توان شهرها در هنگام وقوع بحران

این پژوهشگر برتر، با بیان اینکه مخاطره عموما غیر قابل پیش بینی است، تصریح کرد: مخاطرات ماهیت و آثار طولانی و فرسایشی دارند. محدودیت و فشردگی زمان، غافلگیری، استرس و مخدوش شدن اطلاعات نیز در مخاطرات محیطی با رویکرد پدافند غیر عامل است، یعنی اگر پدافند غیر عامل را علم به کارگیری عوامل محیطی در خدمت دفاع در نظر بگیریم، مخاطرات محیطی با رویکرد پدافند غیر عامل را می توان عوامل و اقداماتی دانست که موجب آسیب رسانی به محیط و زیرساخت های شهری و آشفتگی اجتماعات انسانی می شود.

کارشناس پایش و آزمایشگاه محیط زیست اداره حفاظت محیط زیست رشت، با اشاره به کاهش توان شهرها در هنگام وقوع بحران، اضافه کرد: آسیب پذیری اجتماعات انسانی، محیط و زیرساخت های شهری در برابر مخاطرات محیطی ابعاد مختلفی را شامل می شود. صدمات ناشی از این مخاطرات شامل ترکیبی از ویرانه های کالبدی و اختلال در عملکرد عناصر مختلف فضاست.

وی یکی از اصول پدافند غیر عامل را لزوم دقت در جانمایی عناصر محیط و استفاده هوشمندانه از امکانات طراحی برای کاهش صدمات ناشی از این رخداد و مخاطرات دانست و عنوان کرد: در سال های اخیر عواقب و پیامدهای ناشی از اجرای پروژه های عمرانی به ویژه در کلانشهرها به طور چشمگیری افزایش یافته است.

مطالبی، با بیان اینکه انجام فعالیت های عمرانی در جهت توسعه شهر در کارگاه های واقع در نواحی شهری موجب آسیب رساندن به محیط زیست شده است، تصریح کرد: شهروندان ساکن در نزدیکی این پروژه ها به گرد و غبار، گل و لای، سر و صدا و ترافیک، کاهش فضا و دپوی مصالح و نخاله در مکان عمومی معترض هستند.

وی پیوند میان ملاحظات زیست محیطی در فرآیند برنامه ریزی توسعه شهری از سیاستگذاری تا اجرای پروژه به عنوان یک ضرورت ملی را اقدامی راهبردی و رهیافتی برای توسعه پایدار شهری دانست و متذکر شد: هرگونه فعالیتی که منجر به تخریب محیط زیست شود، ممنوع است.

لزوم استفاده از فناوری در برنامه ریزی های شهری

دانشجوی دکترای تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، با تاکید بر لزوم برنامه ریزی هدفمند در سایه تلاش مضاعف، خاطرنشان کرد: باید مخاطرات توسعه زیرساختی شهری به گونه ای مدیریت شود که در این راستا ارزیابی زیست محیطی پروژه ها در حقیقت، ابزاری برای مدیریت محیط زیست و متضمن توسعه پایدار کلانشهرها باشد.

وی به راهکارهایی برای جلوگیری یا کاهش اثرات مخرب بر روی محیط زیست شهری اشاره کرد و افزود: این راهکارها به منظور ارتقای برنامه ریزی های مرتبط شهری در راستای توسعه کمی و کیفی بوده و از این رهگذر تصمیم گیران و برنامه ریزان باید ارزیابی پیامدهای زیست محیطی شهری یک پروژه را از قبل مورد توجه قرار بدهند.

مطالبی، خواستار استفاده از فناوری در برنامه ریزی های شهری شد و اظهار کرد: امروزه رویکردهای نوین در حوزه فناوری در توسعه شهری نگاه به توسعه پایدار و سازگاری هرچه بیشتر با محیط زیست دارد و سبب پیشگیری و مدیریت کاهش پیامدهای زیست محیطی و مخاطرات توسعه زیرساختی می شود.

این پژوهشگر برتر، همچنین روش های مدرن مدیریتی را مورد تاکید قرار داد و گفت: این روش ها به کاهش میزان گرد و غبار، سر و صدا، تولید نخاله و آلودگی بصری کمک می کند.

وی با بیان اینکه ویرایش برنامه های زمان بندی عملیات اجرایی براساس کاهش و شکل گیری آلودگی می تواند بر روی میزان گرد و غبار و سر و صدا و تولید نخاله و آلودگی بصری تاثیرگذار باشد، اضافه کرد: استفاده از مصالح ساختمانی با کیفیت مناسب نیز به کاهش آلودگی های زیست محیطی و مخاطرات توسعه زیرساختی در حین اجرای پروژه ها و بعد از آن کمک خواهد کرد.

منبع:ایسنا

منتظرتان هستیم